Vat li

Giải Nobel Vật lý năm 2003 được trao cho 3 nhà vật lý lượng tử vì những đóng góp tiên phong vào lý thuyết siêu dẫn và siêu lỏng là: Alexei A. Abrikosov (Nga), 75 tuổi, Phòng thí nghiệm quốc gia Argonne - Mỹ; Vitaly L. Ginzburg (Nga), 87 tuổi, Viện vật lý P.N. Lebedev, Matxcơva - Nga; và Anthony J. Leggett (Mỹ), 65 tuổi, Đại học Illinois - Mỹ.
Vật lý lượng tử kiểm soát thế giới vi mô có hàng loạt các hiệu ứng kỳ lạ thông thường không tồn tại trong thế giới vĩ mô của chúng ta. Tuy nhiên, có những trạng thái nhất định mà ở đó hiện tượng lượng tử có thể quan sát được. Giải Nobel Vật lý năm nay được trao cho công trình liên quan đến 2 trong số những trạng thái này là : trạng thái siêu dẫn và siêu lỏng. Alexei Abrikosov và Vitaly Ginzburg đã phát triển các lý thuyết về siêu dẫn còn Anthony Leggett đã giải thích một dạng siêu lỏng. Cả hai hiện tượng siêu dẫn và siêu lỏng đều diễn ra ở nhiệt độ vô cùng thấp.
Tính chất không có điện trở của siêu dẫn được sử dụng để tạo ra các nam châm điện sinh ra từ trường cực lớn mà không bị tổn thất năng lượng. Những nam châm điện này dùng trong các máy chụp ảnh cộng hưởng từ (CHT) để chụp các mô của cơ thể và trong các máy gia tốc hạt để nghiêncứu các tính chất của vật chất. Ngoài ra, nó còn có triển vọng đáng kể trong siêu tính toán cũng như sản xuất, lưu trữ và truyền tải điện siêu hiệu quả .
Các tính chất của siêu lỏng cũng bất thường như siêu dẫn. Khi hêli được làm lạnh xuống gần độ không tuyệt đối (-2710C), nó sẽ chảy không có ma sát. Nó có thể chảy ngược với lực hấp dẫn, nếu được đặt trong hộp, nó sẽ di chuyển lên phía trên và thoát ra ngoài. Các chất siêu lỏng được sử dụng để nghiên cứu những nguyên tắc cơ bản của vật chất.
Siêu lỏng 3He còn là công cụ nghiên cứu các hiện tượng khác trong phòng thí nghiệm. Cụ thể là sự hỗn loạn hình thành trong siêu lỏng gần đây đã được sử dụng để nghiên cứu trạng thái trật tự chuyển sang hỗn độn như thế nào. nghiên cứu này có thể dẫn tới hiểu biết rõ hơn về các cách thức gây ra hỗn loạn-một trong những vấn đề cuối cùng chưa được giải đáp của vật lý cổ điển